Zofia Nałkowska
Nałkowska Zofia (1884-1954), powieściopisarka, publicystka, autorka dramatów. Córka W. Nałkowskiego. Ukończyła prywatną pensję w Warszawie, następnie studiowała na tajnym Uniwersytecie Latającym.
Wraz z pierwszym mężem, pedagogiem i poetą L. Rygierem, mieszkała przez jakiś czas w Kielcach i Krakowie, od 1922 w Warszawie i domu rodzinnym "Górki" pod Wołominem, a także przejściowo pod Wilnem i w Grodnie. W 1922 wyszła za mąż po raz drugi, za byłego bojownika PPS i dowódcę żandarmerii Legionów J. Jura-Gorzechowskiego, później komendanta Policji Państwowej, z którym rozstała się w 1929.
Brała udział w organizowaniu Związku Zawodowego Literatów Polskich, pracowała w Biurze Propagandy Zagranicznej przy Prezydium Rządu i w Towarzystwie Opieki nad Więźniami. Od 1928 była wiceprezesem polskiego PEN-Clubu (funkcję tę pełniła również po wojnie). Współorganizatorka protestów w obronie więźniów politycznych. Od 1933 członkini grupy literackiej Przedmieście oraz Polskiej Akademii Literatury. W czasie okupacji uczestniczyła w podziemnym życiu literackim. Po wojnie posłanka do Krajowej Rady Narodowej.
Po wyzwoleniu w Krakowie i Łodzi, od 1950 ponownie w Warszawie. Uczestniczyła w pracach Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich. Od 1945 w redakcji Kuźnicy. W 1947 posłanka do Sejmu Ustawodawczego, w 1952 do Sejmu PRL. Działaczka Komitetu Obrońców Pokoju.
Nałkowska otrzymała m.in. nagrody państwowe w 1936 i 1953 oraz Złoty Wawrzyn Polskiej Akademii Literatury w 1936. Należy do najwybitniejszych prozaików polskich XX w. W swoich książkach spożytkowała rozległą wiedzę, uzyskaną głównie drogą samokształcenia.
|